Pauza i półpauza
Pauza (—), ang. em dash, i półpauza (–), ang. en dash, to znaki typograficzne używane m.in. w roli myślnika. Niestety, nie są one dostępne na typowych klawiaturach, co sprawia, że często zamiast nich używa się znaku minusa lub dywizu (-). Nie wygląda to jednak zbyt estetycznie, dlatego warto sobie odpowiednio przekonfigurować klawiaturę.
W Unicode znak pauzy ma kod 0x2014 a półpauzy — 0x2013.
[edytuj] Pauza pod X Window System
X Window System, graficzne środowisko używane w systemach uniksowych i Linuksie. Klawiaturę tu można skonfigurować na wiele sposobów, jednym z nich jest użycie programu xmodmap.
Załóżmy, że chcemy skonfigurować klawiaturę następująco:
- półpauza powinna być dostępna przez kombinację klawiszy: prawy alt i minus
- pauza — przez prawy alt i znak równości.
Przy pomocy programu xev można sprawdzić, jakie kody generują poszczególne klawisze. W typowych klawiaturach do peceta klawisz z minusem ma kod (keycode) 20 a klawisz "=" — 21.
Następnie, także korzystając z xev, można zobaczyć, jakie symbole (keysyms) są przypisane do kombinacji prawego alta z wymienionymi wyżej klawiszami. Wynik może wyglądać następująco:
- prawy alt i minus:
KeyPress event, serial 32, synthetic NO, window 0x6400001,
root 0x7e, subw 0x0, time 3312516544, (89,79), root:(1186,873),
state 0x90, keycode 20 (keysym 0x5c, backslash), same_screen YES,
XKeysymToKeycode returns keycode: 51
XLookupString gives 1 bytes: (5c) "\"
XmbLookupString gives 1 bytes: (5c) "\"
XFilterEvent returns: True
- prawy alt i znak równości:
KeyPress event, serial 32, synthetic NO, window 0x6400001,
root 0x7e, subw 0x0, time 3312549749, (46,82), root:(1143,876),
state 0x90, keycode 21 (keysym 0xfe5b, dead_cedilla), same_screen YES,
XLookupString gives 1 bytes: (b8) "¸"
XmbLookupString gives 0 bytes:
XFilterEvent returns: True
W tym przypadku, do kombinacji "prawy alt" i "minus" przypisany jest znak backslash, który i tak ma swój osobny klawisz, więc można go będzie bez żalu zastąpić półpauzą. Przypisanie drugiej kombinacji też nie wydaje się szczególnie pożyteczne.
Za pomocą xmodmap można obejrzeć wszystkie przypisane do interesujących nas klawiszy symbole (uzyskiwane klawiszem użytym samodzielnie, bądź z którymś modyfikatorem, jak Shift etc.):
$ xmodmap -pke | grep 'keycode *2[01] =' keycode 20 = minus underscore backslash questiondown backslash questiondown keycode 21 = equal plus dead_cedilla dead_ogonek dead_cedilla dead_ogonek
W pliku nagłówkowym /usr/include/X11/keysymdef.h można znaleźć definicje symboli używanych na oznaczenia pauzy i półpauzy:
#define XK_emdash 0x0aa9 /* U+2014 EM DASH */ #define XK_endash 0x0aaa /* U+2013 EN DASH */
Po odjęciu prefiksu "XK_" otrzymujemy symbole, które należy użyć z poleceniem xmodmap: "emdash" i "endash". Teraz należy zastąpić symbole: underscore oraz dead_cedilla przez nasze pauzy:
$ xmodmap -e "keycode 20 = minus underscore endash questiondown endash questiondown" $ xmodmap -e "keycode 21 = equal plus emdash dead_ogonek emdash dead_ogonek"
Definicje te można też sobie zapisać np. w pliku /etc/X11/dash.key:
keycode 20 = minus underscore endash questiondown endash questiondown keycode 21 = equal plus emdash dead_ogonek emdash dead_ogonek
a następnie aktywować następująco:
$ xmodmap < /etc/X11/dash.key
I już można się cieszyć łatwo dostępną pauzą (—) i półpauzą (–).
Żeby nie było konieczne powtarzanie tej czynności po każdym uruchomieniu X-ów, warto dodać odpowiednie polecenia do skryptów startowych. Dobrym miejscem jest plik /etc/X11/Xsession bądź inny, przezeń używany. Przykładowo w Debianie można to zrobić tworząc plik w katalogu /etc/X11/Xsession.d/, nazwijmy go "99-dash".
- /etc/X11/Xsession.d/99-dash:
#! /bin/sh # # pauza (em dash) i półpauza (en dash) xmodmap -e "keycode 20 = minus underscore endash questiondown endash questiondown" xmodmap -e "keycode 21 = equal plus emdash dead_ogonek emdash dead_ogonek"
Podczas wykonywania /etc/X11/Xsession także ten plik zostanie wykonany, przypisując wybranym kombinacjom klawiszy znaki pauzy i półpauzy.
[edytuj] Pauza pod Windows
W systemie Windows z ustawioną polską klawiaturą można się posłużyć odpowiednim kodem liczbowym wpisywanym z klawiatury numerycznej, przy wciśniętym prawym klawiszu alt:
- półpauza — kod 0150
- pauza — kod 0151
